Słowniczek pojęć o znamionach

Terminologia

Pojęcia używane podczas konsultacji

Krótkie definicje terminów, które pojawiają się przy ocenie znamion, w opisie zabiegu i w materiałach o bezpieczeństwie. Definicje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny.

Znamię (naevus)

Łagodna zmiana skórna. Znamiona barwnikowe (melanocytowe) zbudowane są z komórek barwnikowych; istnieją też znamiona naczyniowe i inne zmiany skórne o odmiennym charakterze.

Melanocyt

Komórka wytwarzająca barwnik (melaninę). Znamiona barwnikowe powstają z melanocytów, z których może też rozwinąć się czerniak - stąd szczególna ostrożność przy ich ocenie.

Dermatoskopia

Nieinwazyjne badanie znamienia w powiększeniu i specjalnym oświetleniu, pozwalające ocenić struktury niewidoczne gołym okiem. Poprzedza decyzję o usunięciu.

Wideodermatoskopia (mapowanie)

Dermatoskopia z zapisem obrazu, umożliwiająca porównywanie znamion w czasie i wychwycenie nowych lub zmieniających się zmian.

Badanie histopatologiczne

Ocena usuniętej tkanki pod mikroskopem. Jedyne badanie dające pewne rozpoznanie zmiany - dlatego zmiany barwnikowe usuwa się metodą, która pozostawia materiał.

Czerniak

Złośliwy nowotwór wywodzący się z melanocytów. Wcześnie wykryty jest zwykle w pełni wyleczalny, dlatego zmiany podejrzane ocenia się bez zwłoki.

Reguła ABCDE

Zestaw cech ostrzegawczych znamienia: Asymetria, Brzegi, Kolor, Średnica (wielkość), Ewolucja (zmiana w czasie). Pomaga zdecydować o wizycie, nie służy do diagnozy.

Wycięcie chirurgiczne

Usunięcie zmiany skalpelem w całości, z marginesem zdrowej skóry, z możliwością badania histopatologicznego. Metoda z wyboru dla zmian barwnikowych i niejasnych.

Margines chirurgiczny

Obręb zdrowej skóry usuwany wraz ze zmianą, aby umożliwić ocenę jej granic w badaniu.

Elektrokoagulacja

Usuwanie zmian prądem o wysokiej częstotliwości (ciepłem). Stosowana przy drobnych zmianach łagodnych; nie dla niejasnych zmian barwnikowych.

Radiochirurgia

Cięcie i koagulacja falami radiowymi; precyzyjna metoda dla niektórych zmian łagodnych, w części przypadków z możliwością pobrania materiału.

Znamię dysplastyczne (atypowe)

Znamię o nietypowym obrazie, wymagające szczególnej uwagi - wycięcia do badania lub regularnej obserwacji.

Keloid (bliznowiec)

Blizna przerastająca poza obręb rany, wynikająca z osobniczej skłonności. Istotna informacja przed zabiegiem, bo wpływa na dobór metody.

Pełny wykaz źródeł znajdziesz na stronie podstawy merytoryczne.